Give a detailed account of Imperialism in Asia

ఆసియాలో సామ్రాజ్యవాదాన్ని గూర్చి వివరించండి?

భారత్ చైనాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని గురించి వివరించండి.

Give a detailed account of Imperialism in Asia

European imperialism in India and China

బ్రిటీష్ సామ్రాజ్య వాదానికి, వ్యాపార పథకాలకు ఆసియా ఖండం మొదటి లక్ష్యం అయింది. యూరప్ లో దనవంతులకు అవసరమైన విలాస వస్తువులు సిల్క రూట్ ద్వారా వచ్చేవి. ఆసియాతో చేసిన వ్యాపారం వల్ల పోర్చుగీసు లాభపడటాన్ని బ్రిటన్ ఆసూయతో గమనిస్తూనే ఉంది. సిల్క్, సుగంధ ద్రవ్యాలు వంటివి ఆసియా నుండి తీసుకువచ్చి వాటిని యూరప్ లో అధిక లాభానికి పోర్చ్ గీస్ అమ్మేది. పోర్చుగీసు కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ గుండా హిందూమహా సముద్రానికి చేరుకుని ఆసియాకు వచ్చే మార్గాల సమాచారం బయటిదేశాలకు తెలియకుండా జాగ్రత్త పడేది.  స్పానిష్ ఆసియాను చేరడానికి చేసిన ప్రయత్నాలకు పోర్చుగీసు సాయం చేయలేదు.

వివిధ దశల్లో సుధీర్ఘకాలం ప్రయత్నాలు చేసి బ్రిటన్ ఆసియాకు మార్గాన్ని కనుగొంది.

ఓరియంటల్ పోర్ట్

ప్రారంభంలో భారత్ లో బంటం, బండా, సూరత్ లలో, జపాన్ లో హీరాడో వద్ద మాత్రమే బ్రిటీష్ వ్యాపార కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయగలిగింది. డచ్ వారు ఇండోనేషియా పై ఆధిపత్యాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ముఖ్యమైన అన్ని వ్యాపార ప్రాంతాలు పోర్చుగీసు వారిచేతిలో ఉండి భారత భూభాగం పై నామమాత్ర వ్యాపార కేంద్రాలు బ్రిటీష్ వారికి చిక్కాయి. ముఖ్య వ్యాపార కేంద్రాలను డచ్ వారు తమ సైన్యంతో పరిరక్షించుకునేవారు. వ్యాపారం విషయంలో బ్రిటన్ కి డచ్ తరువాత స్ధానమే దక్కింది.

భారత్ లో కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాస్ ల పై బ్రిటన్ ఆధిపత్యాన్ని సంపాదించి వాటిని స్ధిరపరచుకుంది. సప్తవర్ష సంగ్రామం అనంతరం ఫ్రాన్స్ ఆధిపత్యం క్షీణించి భారత్ లో బ్రిటన్ పూర్తిగా బలపడింది. యుధ్దం లో గెలిచిన ఈస్టిండియా కంపెనీకి బెంగాల్ లో పన్ను వసూలు అధికారం ఇవ్వబడింది. దీనితో కంపెనీ తన సైనిక బలాన్ని మరింతగా పెంచుకుంది.

 

నెపోలియన్  నెదర్లాండ్స్ ని ఓడించడంతో డచ్ వారు భారతదేశం పై దృష్టి సారించలేకపోయారు. ఈ అవకాశాన్ని ఈస్టిండియా కంపెనీ సరిగ్గా ఉపయోగించుకుని ఇండియాలో బలపడింది.

చైనా నుండి సిల్క్, తేయాకు పొందాలని బ్రిటన్ కోరుకుంది. కానీ దానికి బదులుగా వెండిని మాత్రమే అంగీకరించాలని నిర్ణయించారు. నల్లమందు (ఓపియం) తప్ప బ్రిటన్ దగ్గర చైనీయులకు అవసరమయ్యే సరుకు మరొకటి లేదు. బ్రిటన్ ఆ వ్యసనపరమైన వస్తువుతోనే చైనాతో వ్యాపారం చేసింది. దీని ఫలితమే 1840వ దశకం మరియు 1850వ దశకం చివరిలో జరిగిన నల్లమందు యుద్దాలు. యుద్దానంతర సమయానికే బ్రిటన్ పారిశ్రామికంగా బాగా బలపడింది. బ్రిటన్ కు అనుకూలంగా బ్రిటన్ యుద్దానంతర షరతులు చేసుకుని చైనా దోపిడీని కొనసాగించింది. దీనికై సింగపూర్, హాంకాంగ్ లలో తన స్ధావరాలను ఏర్పరచుకుంది.

భారత్ లో చైనాలో పట్టు సాధించిన బ్రిటన్ 19వ శతాబ్ధం మొత్తం ఈ రెండు ప్రాంతాల పై ఇతరుల ఆధిపత్యం పెరగకుండా చర్యలు తీసుకోవడం, భారత్ కు వచ్చే మార్గాల్లో ఇతరుల సంచారం లేకుండా ఉండటానికి రాజకీయంగా బలపడటానికి చర్యలు తీసుకుంది. దీనికై మధ్య తూర్పు ప్రాంతంపై ఆధిపత్యాన్ని సాధించింది. బర్మా, మలయా రాజ్యాలు, బోర్నియో వ్యాపార స్ధావరాలు. భారత్ లో సిపాయిల తిరుగుబాటు జరిగినా బ్రిటన్ తన స్ధానాన్ని పదిలపరచుకోడానికి ఈస్టిండియా కంపెనీ నుండి అధికారాన్ని తన సొంత చేతుల్లోకి తీసుకుంది. భారత్ లో లాగా చైనాలో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం అధికారాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకోకుండానే వ్యాపారాన్ని అభివృధ్ధి చేసుకుంది.

సామ్రాజ్యవాద దేశాల సరసన జపాన్ తాను కూడా చేరాలని ప్రయత్నించింది. కొంత కాలం బ్రిటన్ ముఖ్యమైన స్నేహితుల్లో జపాన్ కూడా ఒకటి. మొదటి ప్రపంచ యుధ్ధంలో జపాన్ సాయం వల్ల బ్రిటన్ జర్మనీ ప్రాంతాలను జపాన్ తో పంచుకుంది. కానీ తరువాతి కాలంలో అమెరికా ప్రబావం వల్ల బ్రిటన్ వాషింగ్టన్ హార్బర్ కాన్ఫరెన్స్ జరిగినప్పడినుండీ జపాన్ ను దూరం చేసుకుంది. ఆసియా దేశమైన జపాన్ యూరప్ లో బలపడటం కూడా ఆస్ట్రేలియాకు ఇష్టం లేదు. జపాన్ రష్యాతో పోరాడి కొరియాను ఆక్రమించింది. అనంతరం చైనా పై కూడా దాడి చేసింది. యూరప్ లో బ్రిటన్-డచ్ పరస్పరం దాడులు చేసుకోవడంతో జపాన్ ఆసియాలోని వాటి కాలనీలను ఆక్రమించుకోవాలని యోచించింది.

 

మలయా, సింగపూర్ లలో బ్రిటీష్ సైన్యం ఓటమి ఆప్రాంతంలో బ్రిటీష్ సైన్య శక్తి బలహీనతను బయటపెట్టింది. భారత్ లో స్వాతంత్ర్య పోరాటం జరుగుతుంది. మరో వైపు రెండో ప్రపంచ యుధ్దంలో బ్రిటన్   తలమునకలై ఉంది. భారత్ మధ్ధతు బ్రిటన్ కు అవసరమైంది. కానీ భారత్ స్వతంత్రతను కోరుకుంటుంది. 1945లో బ్రిటన్ లో అధికార మార్పు జరిగి లేబర్ పార్టీ అధికారంలోకి రావడంతో భారత్ స్వాతంత్ర్యానికి కూడా మార్గం సుగమమైంది.

ఆసియా దేశాల్లో కమ్యూనిజం బలపడటం ప్రారంభమైంది. కమ్యూనిజం నుండి దృష్టి మరల్చడానికి బ్రిటన్ వారికి స్వతంత్రతను ఆశచూపింది. 1956లో సూయజ్ కాలువ పై ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోవడంతో ఆసియాలో బ్రిటన్ ప్రాభవం తీవ్రంగా తగ్గిపోయింది. 1971 వరకల్లా సూయజ్ కెనాల్ ప్రాంతం నుండి, ఏడెన్, సింగపూర్, హాంకాంగ్ నుండి తమ సైన్యాన్ని దశలవారీగా విరమించుకుంటామని బ్రిటన్ ప్రకటించింది. బ్రిటన్ ఆసియాలో తన కార్యక్రమాలను పూర్తిగా తగ్గించుకుంది. ఆంతకు ముందు చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం 1997వరకు హాంకాంగ్ ను తన ఆదీనంలో ఉంచుకుంది. హంకాంగ్ ను చైనాకు అప్పగించడంతో ఆసియాలో బ్రిటన్ ఆధిపత్యం, సామ్రాజ్యవాదం పూర్తిగా అంతమయ్యాయి.

బ్రిటన్ ఆసియాలో అత్యధికంగా వ్యాపార కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది. ఆసియాలో సామ్రాజ్యవాద ప్రబావం, బ్రిటన్ రాజకీయ అధికారం అంతరించినా, సాంస్కృతికంగా, స్వేచ్చా వాణిజ్యం పరంగా, ఆంగ్ల భాషపరంగా, వారి చట్టాలను బ్రిటన్ వలసలు కొనసాగించడం మొదలైన విషయాలను గమనిస్తే బ్రిటన్ ప్రభావం ఆసియా దేశాలపై ఇప్పటికీ కొనసాగుతుందనిపిస్తుంది.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *